Prof.Dr. E. Cumhur Şener
Prof.Dr. E. Cumhur ŞENER
Göz Hastalıkları Uzmanı
ulaşım
haber

Kornea Bulanıklığı Büyüklüğü

Do­ğum Trav­ma­sı (For­seps Ya­ra­lan­ma­sı)

Güç do­ğum hi­ka­ye­si var­lı­ğın­da dü­şü­nül­me­li­dir. Trav­ma­ya bağ­lı ola­rak Descemet mem­bra­nın­da­ki ver­ti­kal ve­ya ob­lik yır­tık­lar kor­nea­da stro­mal ve ba­zen de epi­tel­yal öde­me se­bep olur (Resim 3-7). Ge­nel­lik­le be­bek­te kor­ne­al öde­min ya­nı­sı­ra di­ğer trav­ma bul­gu­la­rı da mev­cut­tur. Kor­ne­a öde­mi­nin ge­ri­le­me­si uzun sü­rer­se dep­ri­vas­yon amb­li­yo­pi­si­ne yol aça­bi­lir. İyi­leş­me sı­ra­sın­da or­ta­ya çı­ka­bi­le­cek yük­sek as­tig­ma­tik kır­ma ku­su­ru yö­nün­den ta­kip edil­me­li­dir.


3-7 Forseps ile yapılan doğumda ortaya çıkan göz travmasında tipik olarak vertikal veya oblik birbirine paralel Descemet çatlakları meydana gelmiş.
 
3-8 Dış görünüm benzer olmakla beraber stroma kalınlığı konjenital herediter stromal distrofide normal olup konjenital herediter endotelyal distrofide ise artmıştır.

Be­bek­lik Ça­ğın­da Gö­rü­len Kor­ne­a Dis­tro­fi­le­ri

Kor­ne­a dis­tro­fi­le­ri spon­tan olu­şan, ço­ğun­luk­la ka­lı­tım­sal, bi­la­te­ral, du­ra­ğan ve­ya ya­vaş iler­le­yen, inf­la­mas­yo­nun bu­lun­ma­dı­ğı kor­ne­a de­je­ne­ras­yon­la­rı­dır. Epi­tel eroz­yo­nu ya­rat­tık­la­rı tak­tir­de kla­sik ke­ra­tit semp­tom ve bul­gu­la­rı­na ne­den ola­bi­lir­ler.

Kor­ne­a dis­tro­fi­le­ri ço­ğun­luk­la ikin­ci de­kad­da be­lir­me­ye baş­lar­lar. An­cak kon­je­ni­tal he­re­di­ter en­do­tel­yal ve stro­mal dis­tro­fi­ler ye­ni­do­ğan dö­ne­min­de bi­la­te­ral kor­ne­a bu­la­nık­lı­ğı ile ken­di­si­ni gös­te­rir­ler. Her iki dis­tro­fi­de de nor­mal çap­ta­ki kor­nea­lar dif­füz ola­rak ödem­li olup, en­do­tel dis­tro­fi­sin­de kor­ne­a ka­lın­lı­ğı art­mış­tır (Resim 3-8). Göz içi ba­sın­cı nor­mal dü­zey­de­dir. Gör­me re­ha­bi­li­tas­yo­nu açı­sın­dan er­ken ke­ra­top­las­ti fay­da­lı ola­bi­lir an­cak kü­çük ço­cuk­lar­da ve özel­lik­le ye­ni­do­ğan dö­ne­min­de ya­pı­la­cak olan ke­ra­top­las­ti­le­rin so­nuç­la­rı yüz gül­dü­rü­cü de­ğil­dir.

Pos­te­ri­or po­li­morf dis­tro­fi çok er­ken yaş­lar­da gö­rü­le­bi­lir. Kor­ne­a en­do­te­li sü­mük­lü­ bö­cek izi şek­lin­de ade­ta epi­tel ka­rak­te­ris­ti­ği ka­zan­mış­tır. Bu böl­ge­ler­de kor­ne­a en­do­te­li dü­ze­yin­de kü­me­ler ha­lin­de ve­zi­kü­ler trans­pa­ran kü­çük yu­var­lak lez­yon­lar olu­şur. İri­do-kor­ne­o-en­do­tel­yal sen­dro­mun kor­ne­a en­do­te­lin­de­ki lez­yon­la­rın­dan ayırt et­mek zor­dur.

İler­le­yen Yaş­lar­da Gö­rü­len Kor­ne­a Dis­tro­fi­le­ri

Epi­tel dü­ze­yin­de yer alan kor­ne­a dis­tro­fi­le­ri mik­ro­kis­tik, Re­is-Bück­ler, Thi­el-Behn­ke ve Me­es­mann; stro­mal dü­zey­de­ki­ler la­tis, ma­kü­ler, gra­nü­ler ve Schnyder’in san­tral kris­ta­lin dis­tro­fi­si; pos­te­ri­or yer­le­şim­li­ler Fuchs en­do­tel­yal ve pos­te­ri­or po­li­morf dis­tro­fi­ler­dir. Ay­rı­ca kor­nea­nın in­cel­me­si ile kor­nea­da ek­ta­zi ge­li­şen dis­tro­fi­ler ise ke­ra­to­ko­nus, ke­ra­tog­lo­bus ve pel­lu­sid mar­ji­nal de­je­ne­ras­yon­dur.

Kor­ne­a dis­tro­fi­le­ri ara­sın­da er­ken ço­cuk­luk ça­ğın­da Re­is-Bück­ler ve Me­es­mann dis­tro­fi­le­ri tek­rar­la­yan kor­ne­a eroz­yo­nu ne­de­niy­le bat­ma, su­lan­ma, kı­za­rık­lık atak­la­rı ile ken­di­si­ni gös­te­rir­ken, ikin­ci de­kad­da la­tis, gra­nü­ler ve ma­kü­ler dis­tro­fi­ler gör­me azal­ma­sı ve­ya na­di­ren bat­ma şi­ka­ye­ti ile ge­le­bi­lir­ler. Pos­te­ri­or po­li­morf dis­tro­fi be­bek ve­ya kü­çük ço­cuk­lar­da lo­ka­li­ze kor­ne­a öde­mi ve na­di­ren iris ya­pı­şık­lık­la­rı ne­de­niy­le ko­rek­to­pi ve­ya glo­kom­la ken­di­si­ni gös­te­rir.

Gra­nü­ler dis­tro­fi okul ön­ce­si dö­nem­de kor­nea­da Bow­man mem­bra­nı dü­ze­yin­dey­ken genç eriş­kin dö­ne­me doğ­ru kor­ne­a stro­ma­sı­nın de­ri­ni­ne doğ­ru iler­le­yen gra­nül gö­rü­nü­mün­de bir­bi­rin­den ay­rık be­yaz opa­si­te­ler­dir.

La­tis dis­tro­fi­si ço­cuk­ta kor­nea­da ön stro­ma­da kü­çük be­yaz nok­ta­lar ha­lin­dey­ken eriş­kin dö­ne­min­de ti­pik la­tis çiz­gi­le­ri olu­şur.

Re­is-Bück­ler dis­tro­fi­sin­de kor­ne­a epi­te­li al­tın­da bir­bi­riy­le bir­leş­me eği­li­mi gös­te­ren opa­si­te­ler ve Thi­el-Behn­ke dis­tro­fi­sin­de ise bal pe­te­ği gö­rü­nü­mü ti­pik­tir.

Me­es­mann’da (ju­ve­nil epi­tel dis­tro­fi­si) ise kor­ne­a epi­te­lin­de çok sa­yı­da ve­zi­kül dik­ka­ti çe­ker.

Schnyder’in san­tral kris­ta­lin dis­tro­fi­sin­de er­ken ço­cuk­luk dö­ne­min­de baş­la­yan kor­ne­a mer­ke­zin­de stro­ma­da disk şek­lin­de ko­les­te­rol ve li­pid kris­tal­le­ri bi­ri­ke­rek ile­ri­de stro­ma­da ya­ygın bu­la­nık­lık ya­par.

Ma­kü­ler dis­tro­fi­ye ço­cuk­luk ça­ğın­da çok na­dir rast­la­nır. Kor­ne­a mer­ke­zin­de in­ce ne­bu­la­lar ola­rak baş­la­yan opa­si­teler ile­ri yaş­lar­da kor­ne­a pe­ri­fe­ri­ne doğ­ru da bir­le­şe­rek ya­yı­lır ve ka­lın­la­şa­rak kor­ne­a yü­ze­yin­de dü­zen­siz­lik­le­re ne­den olur.

Ke­ra­to­ko­nus ikin­ci de­kad­da en sık rast­la­nı­lan dis­tro­fi­dir (Re­sim 3-9). Ge­nel­lik­le Down, Tur­ner, Eh­lers-Dan­los, Mar­fan sen­drom­la­rı­na, ato­pi, ver­nal kon­jonk­ti­vit, ani­ri­di, ma­vi skle­ra, re­ti­ni­tis pig­men­to­sa, ek­to­pik lens, Le­ber’in kon­je­ni­tal ama­ro­zi­si, os­te­oge­ne­sis im­per­fek­ta ve mit­ral valv pro­lap­su­su­na eş­lik eder. Kli­nik­te ti­pik ola­rak hız­lı iler­le­yen, ir­re­gü­ler mi­yo­pik as­tig­ma­tiz­ma ile ken­di­si­ni bel­li eder. Gaz ge­çir­gen sert kon­takt lens­ler­le has­ta­lı­ğı kon­trol al­tı­na al­mak müm­kün ola­bi­lir. Has­ta­lık iler­le­yin­ce kor­nea­da Descemet mem­bra­nın­da­ki çat­lak­tan stro­ma­ya sı­vı geç­me­si ne­de­niy­le akut lo­ka­li­ze kor­ne­a opa­si­te­si ge­li­şe­bi­lir (hid­rops). İle­ri ol­gu­lar­da kor­ne­a hal­ka­sı, kol­la­jen “cross-lin­king” ve­ya kor­ne­a nak­li ge­re­ke­bilir.


3-9 Keratokonus korneanın ektatik dejenerasyonudur. Genellikle ikinci dekadda başlar, ilerleyen düzensiz miyop astigmatizma ile kendisini gösterir. Sistemik hastaliklarla beraber görülebilir.
 
3-10 Korneada dermoid ve kulakta cilt çıkıntıları ile tipik bir Goldenhar sendromu.

Kor­ne­al Der­mo­id

Kor­ne­al der­mo­id­ler için­de fib­ro­adi­poz do­ku bu­lun­du­ran üze­ri ke­ra­ti­ni­ze epi­tel ile kap­lı ha­mar­ta­ma­töz lez­yon­lar­dır. Lim­bal yer­le­şim­li olup ge­nel­lik­le alt tem­po­ral lim­bal böl­ge­de gö­rü­lür­ler. Bü­yük­lük­le­ri 8-10 mm’ye ula­şa­bi­lir. İç­le­rin­de saç fo­li­kü­lü, se­ba­se bez ve ter bez­le­ri bu­lun­du­ra­bi­lir­ler. Gol­den­har sen­dro­mu ile be­ra­ber gö­rü­le­bi­lir­ler. Cer­ra­hi ola­rak ek­si­ze edi­le­bi­lir­ler. Re­zek­si­yon­dan son­ra or­ta­ya çı­kan do­ku de­fek­ti­ne la­mel­ler kor­ne­a gref­ti yer­leş­ti­ril­me­si ge­re­ke­bi­lir. Cer­ra­hi son­ra­sı skar do­ku­su­na bağ­lı ola­rak ge­li­şe­bi­le­cek as­tig­ma­tiz­ma ve amb­li­yo­pi yö­nün­den iz­len­me­le­ri ge­re­kir (Resim 3-10).

Kor­ne­a Bu­la­nık­lı­ğı İle Sey­re­den Sis­te­mik Has­ta­lık­lar

Ye­ni­do­ğan dö­ne­min­de sık gö­rül­me­mek­le bir­lik­te me­ta­bo­lik has­ta­lık­lar kor­ne­a bu­la­nık­lı­ğı­na se­bep ola­bi­lir. Özel­lik­le mu­ko­po­li­sak­ka­ri­doz­lar­dan Hur­ler sen­dro­mu ve Schei­e sen­dro­mun­da ya­şa­mın er­ken dö­nem­le­rin­de kor­ne­a bu­la­nık­lı­ğı gö­rü­le­bi­lir. Mu­ko­li­pi­doz­lar, Fabry has­ta­lı­ğı, hi­po­fos­fa­te­mi ve Wil­son has­ta­lı­ğı olan ço­cuk­lar kor­ne­a opa­si­te­le­ri açı­sın­dan ta­kip edil­me­li­dir (Re­sim 3-11). Wil­son’da kor­nea­nın lim­bus böl­ge­sin­de Descemet dü­ze­yin­de sa­rı-ye­şil pig­ment bi­ri­ki­mi mev­cut­tur  (Kay­ser-Fle­is­cher hal­ka­sı) (Re­sim 3-13).
 


3-11 Mukopolisakkaridozu olan hastada kornea bulanıklığı.
 
3-12 Malnutrisyona bağlı ortaya çıkan keratomalazi ve sekonder enfeksiyon.
  3-13 Wilson hastalığında Descemet membranında sarı-yeşil pigment birikimi (Kayser-Fleischer halkası).

 

 

Kornea İltihabı (Keratit)

Kor­nea­ya ait pa­to­lo­ji­ler gör­me­yi cid­di ola­rak teh­dit et­ti­ği için mut­la­ka bir göz he­ki­mi ta­ra­fın­dan de­ğer­len­di­ril­me­li­dir. Her­han­gi bir göz so­ru­nun­da kor­ne­a tu­tu­lu­mu var­sa 5. si­ni­rin tah­ri­şi­ne bağ­lı ola­rak ti­pik ağ­rı ve bat­ma ya­kın­ma­sı var­dır. Kon­jonk­ti­va­da özel­lik­le lim­bus böl­ge­sin­de da­ha yo­ğun olan kı­za­rık­lık, su­lan­ma, ka­pak­la­rın zor açı­la­bil­me­si (ble­fa­ros­pazm), fo­to­fo­bi ve eğer lez­yon pu­pil­la ek­se­ni­ne ya­kın­sa gör­me­de azal­ma var­dır. Üç ya­şa ka­dar ço­cuk­lar­da sis­te­mik has­ta­lık­lar ve kon­je­ni­tal okü­ler yü­zey has­ta­lı­ğı en sık ne­den­dir. Kon­takt lens kul­la­nı­mı ise adö­le­san­lar­da en sık risk fak­tö­rü­dür (Resim 6-30).



6-30 A. Yenidoğanda tek taraşı blefarospazm, lakrimasyon, fotofobi ve hiperemi tablosu. B. Aynı hastada sağ gözünde interstisyel keratit olduğu izleniyor.

 

 

Ço­cuk­lar­da kor­nea­ya ait en sık so­run trav­ma­ya bağ­lı kar­şı­mı­za çı­kar. Kor­ne­a epi­te­li­nin çi­zil­di­ği du­rum­lar­da gö­zü sa­de­ce bir ge­ce ka­dar ka­pat­mak ye­ter­li ola­bi­lir. An­cak ola­ya en­fek­si­yo­nun eş­lik et­ti­ği dü­şü­nü­lü­yor­sa, en­fek­si­yo­nun de­rin­le­şip ya­yıl­ma­ma­sı için aci­len göz he­ki­mi­ne sevk edil­me­si ge­re­kir.

En­fek­si­yöz Ke­ra­tit

Kor­ne­a epi­tel en­ge­li­ni aşa­bi­len mik­ro­or­ga­niz­ma­lar go­no­kok, dif­te­ri, he­mo­fi­lus ve lis­te­ria­dır. Bu­nun dı­şın­da kor­ne­a en­fek­si­yo­nu ge­li­şe­bil­me­si için kon­takt lens kul­la­nı­mı, ku­ru göz, trav­ma, kor­nea­nın açık­ta kal­ma­sı ve­ya be­şin­ci si­nir ha­sa­rı gi­bi okü­ler yü­zey has­ta­lık­la­rı­nın oluş­ma­sı ge­re­kir. En­fek­si­yöz ke­ra­tit­ler­de de­ği­şik ajan­lar fark­lı lez­yon­lar ya­ra­ta­bi­lir. Ör­ne­ğin; epi­tel­yal her­pes ti­pik ku­ru ağaç man­za­ra­sın­da yü­zey ül­se­ras­yo­nu­na ne­den olur­ken, sta­fi­lo­kok ve­ya strep­to­kok pa­ra­san­tral oval, sa­rı be­yaz, et­ra­fı say­dam ken­di­si yo­ğun opak sü­pü­ras­yo­na yol açar. Psödo­mo­nas kes­kin ama dü­zen­siz ke­nar­lı yo­ğun ek­sü­das­yon­la kap­lı di­füz li­ke­fak­si­yon nek­roz­lu de­rin ül­se­re yol açar. Man­tar ke­ra­ti­tin­de uy­du lez­yon­lar, akan­ta­moe­ba ke­ra­ti­tin­de ise uy­du lez­yon­la­ra ek ola­rak kor­ne­a si­nir­le­ri bo­yun­ca öz­gül da­ğı­lım göz­le­nir.


6-31 A-B. Bakteriyel keratit olguları. C. Buftalmus zemininde ortaya çıkan bakteriyel keratit.

Te­da­vi­de yay­ma ve kül­tür­ler alın­dık­tan son­ra lez­yo­nun mor­fo­lo­ji­si­ne gö­re am­pi­rik te­da­vi baş­la­na­bi­lir. Te­da­vi­de ge­nel­lik­le bak­te­ri­yel ajan­la­ra kar­şı to­pi­kal ki­no­lon ve­ya for­ti­fi­ye an­ti­bi­yo­tik, ay­rı­ca ağ­rı ve inf­la­mas­yo­nu bas­kı­la­mak için sik­lop­le­jik ajan kul­la­nı­lır. Ol­gu­la­rın bir kıs­mın­da en­fek­si­yon kon­trol al­tı­na alın­dık­tan son­ra inf­la­mas­yo­nu sı­nır­la­ya­bil­mek için dü­şük doz­da kor­ti­kos­te­ro­id kul­la­nı­la­bi­lir.

Her­pe­tik epi­tel­yal ke­ra­tit­te to­pi­kal ve­ya sis­te­mik asik­lo­vir ve sik­lop­le­jik te­da­vi esas­tır. Stro­mal her­pes lez­yo­nu gör­me ek­se­ni­ni tu­tu­yor­sa asik­lo­vir şem­si­ye­sin­de to­pi­kal kor­ti­kos­te­ro­id te­da­vi­si ek­len­me­li­dir. Özel­lik­le pri­mer her­pes en­fek­si­yo­nu­nun ta­nın­ma­sı ve ye­ter­li te­da­vi edil­me­si be­bek­ler­de nüks­le­rin azal­tıl­ma­sı ba­kı­mın­dan bü­yük önem ta­şır. Sis­te­mik asik­lo­vir­le uzun sü­re ida­me te­da­vi­si im­mün sis­te­mi za­yıf olan ve sık nüks ya­şa­yan ço­cuk­lar­da ge­rek­li ola­bi­lir.


6-32 A. Herpetik keratite bağlı gelişen vaskülarize lökom. B. Herpetik diskiform keratit. C. Herpetik stromal keratite bağlı kornea endotelinde tipik inşamatuar hücre birikimi (keratik presipitat).


6-33 A. Enfeksiyöz keratite bağlı gelişen pannüs. B. Bakteriyel keratit atağı sonrasında korneada lipid birikintisi. C. Bakteriyel keratite bağlı olarak kornea stromasında belirgin incelme (Descematosel) gelişmiş olgu. D. Nöroparalitik keratite bağlı gelişmiş olan lökom.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

kornea-bulanikligi