Prof.Dr. E. Cumhur Şener
Prof.Dr. E. Cumhur ŞENER
Göz Hastalıkları Uzmanı
ulaşım
haber

Göz İçi İltihap-Üveit

Üvea iris, si­li­yer ci­sim, ve ko­ro­id do­ku­la­rı­nın oluş­tur­du­ğu ya­pı­nın adı­dır. Bu do­ku­la­rın bi­ri ve­ya da­ha faz­la­sı­nın inf­la­mas­yo­nu üve­it ola­rak ad­lan­dı­rı­lır. Ço­cuk­luk ça­ğın­da na­dir gö­rül­mek­le bir­lik­te üve­i­tin er­ken ta­nı ve te­da­vi­si gör­me­nin ko­ru­na­bil­me­si ve amb­li­yo­pi­nin ön­len­me­si için önem ta­şır.

Kli­nik

Üve­i­tin kla­sik bul­gu­su göz­de ağ­rı ve kı­za­rık­lık­tır. Kli­nik bul­gu­lar üvea­da ne­re­de inf­la­mas­yon ol­du­ğu­na, kli­nik şid­de­te ve et­yo­lo­ji­ye gö­re de­ği­şe­bi­lir. Üve­i­tin şid­de­ti­ne bağ­lı ola­rak gör­me aza­lır, ışık re­ak­si­yo­nu tem­bel­le­şir ve pu­pil­la dü­zen­siz­lik­le­ri olu­şa­bi­lir. Hi­pe­re­mi ge­nel­lik­le kor­ne­a-kon­jonk­ti­va bi­leş­ke­si olan lim­bus böl­ge­sin­de ve kon­jonk­ti­vit­te­ki gi­bi yü­ze­yel de­ğil de­rin yer­le­şim­li­dir. Hi­pe­re­mi ko­nu­sun­da en önem­li is­tis­na ju­ve­nil idi­yo­pa­tik ar­trit­tir (JI­A). JI­A’de üve­it çok yo­ğun ol­ma­sı­na rağ­men ço­cu­ğun gö­zün­de ti­pik ola­rak hi­pe­re­mi ol­maz, göz be­yaz­dır.

Akut Ön Üve­it

Akut ön üve­it­te (iris ve/veya si­li­yer cis­min inf­la­mas­yo­nu) ani baş­la­yan ağ­rı, gör­me azal­ma­sı, fo­to­fo­bi ve kı­za­rık­lık be­lir­gin­dir. Kli­nik in­ce­le­me­de akut ön üve­it­te lim­bal hi­pe­re­mi, ön kamara­da aköz hü­mör için­de yo­ğun hüc­re­ler, ek­su­das­yon, kor­ne­a en­do­te­li­ne sı­vaş­mış inf­la­ma­tu­ar deb­ri, pu­pil­la se­mi­di­la­te ve ışık re­ak­si­yo­nu za­yıf ve yer yer len­se ya­pı­şık­lık­lar gös­te­rir (posterior si­ne­şi). Kli­nik üç ay­dan kı­sa sü­rer.


6-34 A. Onaltı yaşında Behçet hastasında akut hipopiyonlu ön üveit. B. Hipopiyonlu ön üveit. Beyaz, yer çekimiyle yer değiştiren hipopiyonda inflamatuar nedenlerin yanı sıra retinoblastom ve lösemi gibi malign hastalıklar da akılda tutulmalıdır. C. Akut granülomatöz ön üveitte kornea endotelinde alt kadranda yoğun olmak üzere geniş çaplı inflamatuar hücre birikimi, pupillada posterior sineşi, lens ön kapsülünde kırılmış sineşiye ait kahverengi kalıntı. D. Fuch’s heterokromik iridosiklite bağlı gelişmiş olan tipik küçük dağınık kronik keratik presipitat.

Kro­nik Ön Üve­it

Kro­nik ön üve­it­te kli­nik bul­gu­lar yo­ğun­ken semp­tom­lar çok ha­fif ola­bi­lir. Kli­nik­te hi­pe­re­mi ha­fif ve­ya hiç yok, ön kamara­da ve kor­ne­a en­do­te­lin­de inf­la­mas­yon azal­mış, pu­pil­la­da posterior si­ne­şi­ler, iris­te no­dül­ler ve fo­kal stro­ma at­ro­fi­si ve kor­nea­da band ke­ra­to­pa­ti dik­ka­ti çe­ke­bi­lir. Ka­ta­rakt, göz içi ba­sın­cı ar­tı­şı ve­ya ma­ku­la öde­mi ge­li­şe­bi­lir.

Ço­cuk­lar­da uni­la­te­ral ve­ya bi­la­te­ral kro­nik ön üve­it ti­pik ola­rak JI­A’de gö­rü­lür ve ge­nel­lik­le ağ­rı­sız sey­re­der. Üve­it ar­trit tab­lo­sun­dan ön­ce or­ta­ya çı­ka­bi­lir.

Fuch’s he­te­rok­ro­mik iri­do­sik­lit­te de JI­A gi­bi göz be­yaz­dır. Ol­gu­la­rın %5’i bi­la­te­ral olup de­ği­şik öl­çü­ler­de he­te­rok­ro­mi gö­rü­le­bi­lir. Has­ta­da uçu­şan ci­sim, ka­maş­ma ve gör­me kay­bı şi­ka­ye­ti­ne se­bep ola­bi­lir. Göz içi ba­sın­cın­da art­ma ve ar­ka sub­kap­sü­ler ka­ta­rakt ya­pa­bi­lir, ti­pik olar­ak iris­te si­ne­şi gö­rül­mez. Kor­ti­kos­te­ro­id­ler­le te­da­vi edil­me­si ge­rek­siz­dir.

Or­ta Üve­it

Or­ta üve­it (si­li­yer ci­sim ve vit­re­us) ve ar­ka üve­it­te (ko­ro­ide­a ve vit­re­us) ço­cuk ge­nel­lik­le uçu­şan ci­sim­ler ve gör­me azal­ma­sın­dan ya­kı­nır. Or­ta üve­it­te ha­fif ön üve­it bul­gu­la­rı­na ek ola­rak vit­re­us ön yü­ze­yin­de inf­la­ma­tu­ar hüc­re ve pars pla­na böl­ge­sin­de ve­ya re­ti­na pe­ri­fer­de inf­la­ma­tu­ar bi­ri­kin­ti ve­ya da­mar kı­lıf­lan­ma­sı, neo­vas­kü­la­ri­zas­yon ve pe­rif­le­bit dik­ka­ti çe­ke­bi­lir.

Ar­ka Üve­it

Ar­ka üve­it­te vit­re­us inf­la­mas­yo­nu, ko­roi­dit, re­ti­nit, re­ti­na vas­kü­li­ti, neo­vas­kü­la­ri­zas­yon, re­ti­na öde­mi, ek­su­da­tif re­ti­na de­kol­ma­nı ve op­tik nö­ro­pa­ti dik­ka­ti çe­ke­bi­lir. En sık ne­de­ni pars pla­nit­tir. Pars pla­nit sis­te­mik has­ta­lık­lar­la na­di­ren bir­lik­te gö­rü­lür. Dik­kat­li sor­gu­lan­dı­ğın­da uçu­şan ci­sim hi­ka­ye­si alı­na­bi­lir. Ço­cuk­lar­da çok uzun za­man­dan be­ri ve asi­met­rik ola­rak bu­lu­na­bi­lir. Tek ta­raf­lı gör­me ka­yıp­la­rın­da tok­so­ka­ra ile bir­lik­te akıl­da tu­tul­ma­sı ge­re­kir.

 

Ju­ve­nil İdi­o­pa­tik Ar­trit (JI­A)

JI­A has­ta­la­rın­da oli­go­ar­ti­kü­ler olan­da %20 po­li­ar­ti­kü­ler olan­da ise %15 ora­nın­da üve­it ge­li­şir. Oni­ki ya­şın­dan son­ra baş­la­yan oli­go­­ar­ti­kü­ler ve 8 ya­şın­dan son­ra baş­la­yan po­li­ar­ti­kü­ler JI­A’da üve­it ge­liş­me ola­sı­lı­ğı çok dü­şük­tür. Üve­it ge­li­şen ol­gu­la­rın bü­yük kıs­mı, 3 ya­şın­dan ön­ce ANA po­zi­tif oli­go­ar­ti­kü­ler JI­A baş­la­mış olan kız ço­cuk­la­rı­dır. JI­A has­ta­la­rın­da üve­it 10 ya­şa ka­dar ge­li­şe­bi­lir; ak­sat­ma­dan bu yön­den ta­kip edil­me­li­dir­ler. ANA dü­ze­yi üve­it ge­liş­me ris­ki­ni be­lir­le­me­de tek ba­şı­na ye­ter­li de­ğil­dir.

Kro­nik an­te­ri­or üve­i­ti olan ço­cuk­lar­da kan sa­yı­mı, se­rum­da an­ji­oten­sin çe­vi­ren en­zim (sA­CE), an­ti­nük­le­er an­ti­kor, im­müng­lo­bu­lin­ler, an­tis­trep­to­li­zin tit­re­si, pro­te­in C, HLA-B27 ve elek­tro­lit­ler bakılması ge­re­ken la­bo­ra­tu­var test­le­ri­dir.

JI­A ve üve­i­ti bu­lu­nan ol­gu­lar­da dik­kat edil­me­si ge­re­ken nok­ta­lar:

•     Her ol­gu bi­yo­mik­ros­kop da da­hil ol­mak üze­re tam göz mu­aye­ne­sin­den geç­me­li­dir.

•     Kü­çük ço­cuk­lar en yük­sek risk al­tın­da olup ay­nı za­man­da tam göz mu­aye­ne­si yö­nün­den de en zor gru­bu oluş­tur­mak­ta­dır. Bu yaş gru­bun­da emin ol­mak için ge­re­kir­se kı­sa ara­lık­lar­la tek­rar tek­rar göz kon­trol­le­ri ya­pıl­ma­lı­dır. Eğer üve­it var­sa üç ay­da bir kon­trol­le­re de­vam edil­me­li­dir.

•     Sis­te­mik ola­rak im­mü­no­sup­res­yon te­da­vi­si alan has­ta­lar­da ilaç do­zu azal­tıl­dı­ğın­da ve­ya yan et­ki­le­ri ne­de­niy­le ilaç ke­sil­di­ğin­de mut­la­ka göz mu­aye­ne­si tek­rar­lan­ma­lı­dır.

•     Üve­it to­pi­kal ste­ro­id te­da­vi­si­ne sis­te­mik te­da­vi­ye gö­re da­ha iyi ya­nıt ve­re­bi­lir. Eğer has­ta­da bu­na bağ­lı ola­rak göz içi ba­sın­cı yük­se­li­yor­sa to­pi­kal ste­roi­di kes­mek ye­ri­ne g­lo­ko­m te­da­visi baş­lan­ma­sı ge­re­ke­bi­lir.

•     Sis­te­mik te­da­vi­nin bı­ra­kıl­dı­ğı has­ta­lar­da göz yö­nün­den kon­trol­ler 3 yıl da­ha sür­dü­rül­me­li­dir.

•     Üve­i­ti ta­ma­men kon­trol al­tı­na alın­mış has­ta­lar­da bi­le kro­nik hi­po­to­ni­ye bağ­lı ola­rak makula öde­mi, op­tik nö­ro­pa­ti, band ke­ra­to­pa­ti ve fi­ti­zis ge­liş­me­si müm­kün­dür.

•     Özel­lik­le posterior si­ne­şi­si yay­gın olan has­ta­lar­da açı ka­pan­ma­sı glo­ko­mu kri­zi­ne kar­şı uya­nık olun­ma­lı­dır.

•     JI­A ve ka­ta­rakt has­ta­sın­da 11 ya­şın­dan ön­ce len­sin tü­müy­le çı­ka­rıl­ma­sı ge­re­kir ve göz içi len­si ta­kıl­ma­ma­lı­dır, ak­si hal­de sik­li­tik mem­bran ge­li­şi­mi­ne ze­min oluş­tu­rul­muş olur. Ka­ta­rakt cer­ra­hi­sin­de ste­roi­din gö­zün içi­ne en­jek­te edil­me­si ya­rar­lı ola­bi­lir.

 

kizariklik-ve-agri