Prof.Dr. E. Cumhur Şener
Prof.Dr. E. Cumhur ŞENER
Göz Hastalıkları Uzmanı
ulaşım
haber

Ye­ni­do­ğan Gö­zü­nün Ge­çi­ci Fe­no­men­le­ri

Ka­pak Füz­yo­nu

Kor­ne­a ve kon­jonk­ti­va­yı ke­ra­ti­ni­zas­yon­dan ko­ru­mak ama­cıy­la 10. haf­ta­da alt ve üst göz­ka­pa­ğı epi­tel ile bir­bi­riy­le bir­le­şir. Üst ve alt ka­pa­ğı ha­fif bir ba­sı ile ayır­ma­ya ça­lı­şır­sak bu adez­yon açı­la­bi­lir ve in­fant­ta bir ra­hat­sız­lık oluş­tur­maz. Yir­mi­ye­din­ci haf­ta­nın al­tın­da her za­man füz­yon mev­cut­ken 28. haf­ta­dan son­ra füz­yon göz­len­mez (Resim 1-1)
.

Kor­ne­a Bu­la­nık­­ğı

Do­ğum ağır­lı­ğı dü­şük olan be­bek­ler­de 1-2 gün sü­ren bi­la­te­ral kor­ne­a bu­la­nık­lı­ğı bu­lu­na­bi­lir. Ay­rı­ca pre­ma­tü­ri­te ile bu­la­nık­lık doğ­ru oran­tı­lı­dır. Yir­mi­al­tı haf­ta­lık fe­tü­sün kor­nea­sı he­men hiç say­dam de­ğil­dir, iris bi­le gö­rü­le­mez. Pu­pil­ler mem­bran ve hya­lo­id vas­kü­ler sis­tem ne­de­niy­le fun­dus da se­çi­le­mez. Bu bu­la­nık­lı­ğın açıl­ma­sı 4-6 haf­ta ala­bi­lir. Fun­dus 32-34. haf­ta­dan son­ra ra­hat­lık­la mu­aye­ne edi­le­bi­lir.

Ge­çi­ci Ka­ta­rakt

Do­ğum ağır­lı­ğı 2500 gr’dan dü­şük olan in­fant­lar­da %3.7 ora­nın­da ge­çi­ci ka­ta­rakt mev­cu­di­ye­ti gös­te­ril­miş­tir. Va­ku­ol­le­rin ön­ce ters Y sü­tü­rü­nün apeks­le­rin­de, 27-28 haf­ta­da ise ar­ka kap­sü­lün he­men önün­de yer al­dı­ğı gö­rül­müş­tür. Ba­zı ol­gu­lar­da tüm sü­tür böl­ge­si­ni içi­ne al­dı­ğı göz­le­nen bu va­ku­ol­le­rin bir­kaç gün ile bir­kaç haf­ta için­de ta­ma­men kay­bol­du­ğu bil­di­rilmiş­tir.

Ge­çi­ci Göz İçi Da­mar­lar

Pu­pil­ler mem­bran iris da­mar­la­rıy­la de­vam­lı­lık gös­te­ren ve muh­te­me­len len­sin ön yü­ze­yi­nin bes­len­me­sin­den so­rum­lu olan kan da­ma­rı ağı­dır. Be­bek bü­yü­dük­çe mem­bran at­ro­fi­ye olur ve mer­kez açı­lır. Ba­zen pu­pil­la ke­na­rın­da tek tük ka­lın­tı bu­lu­na­bil­mek­te­dir.

Hya­lo­id sis­tem tam ola­rak gö­rü­le­mez ama mev­cu­di­ye­ti iki yön­tem ile de­ğer­len­di­ri­le­bi­lir. Hya­lo­id ar­te­rin ön vit­re­us­ta­ki kıs­mı pu­pil­la mem­bra­nı­nın ar­ka­sın­da gri bir kök ola­rak bel­li be­lir­siz fark edi­le­bi­lir. Fun­dus mu­aye­ne edi­lir­ken, da­ma­rın op­tik si­nir ba­şın­dan vit­reu­sa uzan­dı­ğı pa­ra­laks yar­dı­mıy­la (baş oy­na­ta­rak ve­ya of­tal­mos­ko­pun len­si­ni ya­vaş­ça sa­ğa so­la oy­na­ta­rak) gö­rü­le­bi­lir. Ço­ğu za­man 32. haf­ta­ya ka­dar iz­le­ne­bi­len hya­lo­id sis­te­m 41. haftadan itibaren kaybolur.

Be­lir­gin Göz Da­mar­la­

Ye­ni­do­ğan kon­jonk­ti­va­sın­da­ki kı­za­rık­lık hep pro­fi­lak­tik gü­müş nit­ra­ta bağ­lan­mış­tır. Oy­sa iri­tan ol­ma­yan an­ti­bi­yo­tik po­mad­la­ra rağ­men kon­jonk­ti­va da­mar­la­rı do­ğum­dan he­men son­ra er­te­si gü­ne oran­la da­ha be­lir­gin­dir. Ay­nı tür be­lir­gin­li­ğe ilk bir gün­de iris ve fun­dus da­mar­la­rın­da da rast­la­na­bi­lir.

İris yü­ze­yin­de yay­gın bir da­mar ağı var­dır. Bu da­mar­lar yo­ğun pig­ment­li iris­ler­de sak­lı ola­bi­lir ama açık renk­li­ler­de ko­lay­lık­la gö­rü­lür­ler. Gi­de­rek da­ha az be­lir­gin ola­rak fark edi­len bu da­mar­lar bir­kaç sa­at ve­ya bir­kaç gün için­de dik­kat çek­me­ye­cek şe­kil­de göz­den kay­bo­lur­lar.

Ye­ni­do­ğan Gö­zü­nün He­mo­ra­ji­le­ri

Ye­ni­do­ğa­nın kon­jonk­ti­va­sın­da ka­na­ma çok sık­tır, fa­kat pal­peb­ral fis­sür kü­çük ol­du­ğu için bun­lar ge­nel­lik­le göz­den ka­çar. Re­ti­na he­mo­ra­ji­si ise tüm do­ğum­la­rın %2.5-50’sin­de bil­di­ril­miş­tir. Ol­gu­la­rın ya­rı­sın­da da tek ta­raf­lı­dır. İn­tra­re­ti­nal ve­ya pre­re­ti­nal olan bu ka­na­ma­la­rın ça­pı de­ği­şik ola­bi­lir. Kon­jonk­ti­va­da ol­du­ğu gi­bi re­ti­nal ka­na­ma­lar da iz bı­rak­ma­dan kay­bo­lur­lar. Ka­na­ma­nın ça­pı bü­yük­se kay­bol­ma­sı za­man ala­bi­lir.